Fes: Bir Başlığın Gölgesinde Unutulmayan Hikâyeler Geçenlerde babaannemin eski sandığını karıştırırken elime kadife kırmızısı bir fes geçti. Üstünde altın rengi püskülü hâlâ ışığı yakalıyordu. Sandıktan yayılan naftalin kokusuna karışan bir hatıra sanki kulağıma fısıldadı: “Ben sadece bir başlık değilim, bir dönemin sessiz tanığıyım.” O an anladım, fesin hikâyesi sadece kumaşla değil, insanlarla, duygularla, değişimle yazılmıştı. Peki, gerçekten fes nedir, anlamı nedir? Gelin, bu hikâyeyi birlikte dinleyelim. Bir Dönemin Baş Tacı: Fesin Doğuşu Fes, adını Kuzey Afrika’daki Fas’ın Fez şehrinden alır. 15. yüzyıldan itibaren Osmanlı coğrafyasına girmiş, ama II. Mahmud döneminde (1826) resmi kıyafetin bir parçası olarak benimsenmiştir. O dönemde sadece…
2 YorumEtiket: bir
Hayal Gücü Denince Akla Ne Gelir? Farklı Bakış Açılarıyla Bir Zihinsel Yolculuk Bazen durup düşünürüm: “Hayal gücü denince gerçekten ne geliyor aklımıza?” Kimimiz için çocukluğun o renkli oyunları, kimimiz için geleceğe dair hedefler… Benim içinse hayal gücü, dünyanın görünmeyen yüzünü anlamaya çalışan meraklı bir zihnin kalp atışıdır. Bu yazıda, hem erkeklerin daha objektif ve veri temelli yaklaşımlarını, hem de kadınların duygusal ve toplumsal etkiler üzerinden şekillenen bakış açılarını karşılaştırarak “hayal gücü”nün farklı yüzlerine yakından bakacağız. Belki sen de okurken kendi hayal gücünün nerede konumlandığını fark edersin. — Hayal Gücü: Gerçeğin Sessiz Mimarı Hayal gücü, insanın soyut düşünme kapasitesinin kalbidir. Bir…
2 YorumBunu söylemekle başlayayım: “Hanak ismi nereden gelmiştir?” sorusunda herkes kendine göre bir hakikat icat ediyor. Kimi “hanların kasabası” deyip geçiyor, kimi Kafkas dillerine yaslanıyor, kimi de haritalardaki her yazım hatasını köken diye pazarlıyor. Peki ya rahatsız edici ihtimal şuysa: Hanak’ın adı tek bir köke değil, üst üste binmiş dillerin, idari rejimlerin ve kopyala-yapıştır yerel tarihçiliğin bulanık birleşimine dayanıyorsa? Kısa cevap: Hanak isminin tek ve tartışmasız bir kökeni yok. Bölgenin çok dilli geçmişi (Türkçe, Azerbaycan Türkçesi/Terekeme, Kürtçe, Gürcüce, Ermenice, Farsça etkileri) ve idari değişimler, “Hanak” biçimine evrilen katmanlı bir toponim üretmiş görünüyor. Hanak ismi nereden gelmiştir? En bilinen iddialar ve sert…
2 YorumDüzensiz Göçmen Kime Denir? Antropolojik Bir Bakışla Görünmeyen Yolculukların Hikâyesi Giriş: Sınırların Ardında İnsan Hikâyeleri Kültürlerin çeşitliliğini merak eden bir antropolog olarak, bazen bir ülkenin sınır çizgilerinden çok, o sınırların ardında biriken hikâyelere bakarım. Her göç hareketi, sadece coğrafi bir geçiş değil; kimliğin, aidiyetin ve umutların yeniden tanımlanma sürecidir. Peki, düzensiz göçmen kime denir? Bu soru yalnızca yasal bir statüyü değil, insanlığın en derin kırılmalarından birini işaret eder. Çünkü düzensiz göçmenlik, sadece belgelerin eksikliğinden değil; bir dünyanın, bir sistemin ve bir düzenin dışında kalmaktan doğar. — Antropolojik Tanım: Sınırların Sosyal İnşası Antropoloji bize gösterir ki, sınırlar yalnızca haritalarda değil, insanların…
2 Yorumİtiraf edelim: Hepimiz bir kez olsun hava durumuna bakıp “Tamam, haftaya piknik kesin olur” diye sevinmişizdir. Sonra o gün geldiğinde gökten yağan yağmurla birlikte umutlarımız da sırılsıklam olmuştur. Demek ki meteoroloji bize evrenin küçük bir oyununu oynuyor, değil mi? Yoksa biz mi çok iyimseriz? Aslında mesele şu: Hava tahmini yapmak, bir nevi eşinizin ruh halini tahmin etmeye benziyor. Bir gün güneş açıyor, bir gün fırtına kopuyor. Erkekler “Kaç gün önceden bilebiliriz, net söyleyin, plan yapacağım” derken, kadınlar “Boşver yağsa da keyifli olur, birlikte ıslanırız” diyerek romantik bir bakış açısı sunuyor. Peki gerçekte en fazla kaç günün hava durumunu öngörebiliriz? Bilimsel…
2 YorumAskerde S2 Ne Demek? Toplumsal Yapıların Gölgesinde Bir Sosyolojik Analiz Toplumların en küçük birimlerinden en karmaşık kurumlarına kadar uzanan bir ağ düşünün. Her birey, bu ağın içinde bir düğüm; her davranış, o düğümün başka birine uzanan ipi gibidir. İşte bu ağın en disiplinli ve kapalı sistemlerinden biri ordudur. Bir araştırmacı olarak, askerlik kurumunun sadece bir güvenlik mekanizması değil, aynı zamanda toplumsal düzenin yeniden üretildiği bir alan olduğunu görmek mümkündür. Bu yazıda “askerde S2 ne demek?” sorusunu, yalnızca bir askeri terim olarak değil; toplumsal normların, cinsiyet rollerinin ve kültürel pratiklerin iç içe geçtiği bir olgu olarak ele alacağız. Askerî Düzenin Sosyolojik…
2 YorumHakemli Dergi Olup Olmadığını Nasıl Anlarız? Herkesin bir dergiye katkıda bulunma hayali vardır. Kimisi bir makale yazıp yayımlamak ister, kimisi ise dergilere katkı sağlamak ve toplumsal değişim için bir adım atmak. Ancak bir dergide yayımlanacak yazının ne kadar güvenilir olduğunu anlamak, bazen kafa karıştırıcı olabilir. “Hakemli dergi olup olmadığını nasıl anlarız?” sorusu, bu noktada karşımıza çıkar. Bir derginin hakemli olup olmadığını belirlemek, içerik kalitesinin ve doğruluğunun garanti edilmesi açısından oldukça önemlidir. Gelin, bu konuyu farklı açılardan ele alalım ve erkeklerin daha objektif, veri odaklı bakış açılarıyla kadınların toplumsal ve duygusal etkiler üzerine kurulu bakış açılarını karşılaştırarak derinlemesine inceleyelim. Erkeklerin Objektif…
2 YorumUğur Böceği Ne Kadar Yaşar? Antropolojik Bir Perspektif Kültürlerin Çeşitliliğini Merak Eden Bir Antropoloğun Davetkâr Girişi Antropoloji, insanları ve kültürleri anlamaya çalışırken, bazen en küçük detaylar bile büyük anlamlar taşıyabilir. Doğa, hayvanlar ve insanlar arasındaki ilişkiyi incelerken, yalnızca biyolojik özelliklere değil, aynı zamanda bu varlıkların insanlar tarafından nasıl algılandığına, sembolize edildiğine ve kültürel ritüellerin içinde nasıl yer bulduğuna da odaklanmak gerekir. Uğur böceği, kültürlerarası farklılıkları gözler önüne seren en güzel örneklerden biridir. Çoğu kişi için masum, şans getiren bir yaratık olarak bilinen bu böcek, bazı topluluklarda ise tamamen farklı anlamlar taşır. Peki, uğur böceği ne kadar yaşar? Bu sorunun cevabı…
2 YorumKöfte Yağda Neden Dağılır? Bu Soru Herkesin Bildiği Yanılgıyı Ortaya Koyuyor Köfte yağda neden dağılır? Bu soru basit bir mutfak probleminin ötesinde, aslında Türk mutfağının en temel konularından birine ışık tutuyor. Hadi gelin, bu konuyu biraz daha derinlemesine ele alalım. Çoğumuz köfteyi pişirirken, yağda dağılma sorunuyla karşılaşıyoruz ve hemen hepimiz “İşte bu dağılma normaldir” gibi geçiştirici yanıtlarla işi çözmeye çalışıyoruz. Ama bu sorun ne kadar normal? Ve bu dağılma gerçekten pişirme hatasından mı kaynaklanıyor, yoksa köftenin yapısı gereği kaçınılmaz bir sonuç mu? Köftenin Yapısı ve Dağılma Sorunu Köftenin yağda dağılması genellikle köftenin içindeki bağlayıcı malzemelerin yeterince işlev görmemesinden kaynaklanır. Ama…
2 YorumGeneralin Üstü Nedir? Felsefi Bir Bakış Açısıyla Güç, Etik ve Bilgi Felsefe, her zaman daha derin sorular sormakla ilgilidir. Bir şeyin sadece “ne” olduğunu değil, “neden” olduğunu, “nasıl” oluştuğunu sorgular. Bugün, basit bir görünüşle aslında çok daha derin anlamlar taşıyan bir soruyu ele alacağız: Generalin üstü nedir? Bu soru, sadece askeri bir sıfatı değil, güç, etik, bilgi ve gerçeklik üzerine derin felsefi tartışmalar açacak bir sorudur. Generalin Üstü: Etik Perspektiften Bir Bakış Generalin üstü nedir? sorusuna etik bir bakış açısıyla yaklaştığımızda, bu soru gücün ve sorumluluğun ne olduğunu, bu ikisinin nasıl ilişkilendiğini tartışmak için bir fırsat sunar. Etik açıdan, bir…
2 Yorum