Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? İzmir’de kahve içerken aklıma takılan büyük soru
İzmir’de yaşayan 25 yaşında biri olarak şunu fark ettim: Kahve içmeye niyetleniyorsun, bir anda hayatın en ciddi sorularından birine dalıyorsun. Bugün de aynısı oldu.
“Acaba Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir?”
Bunu Google’a yazarken bile iç sesim şunu dedi:
“Sen şu an latte içiyorsun, dünya ise bazı canlıları kaybetmemek için savaş veriyor… biraz dramatik değil mi?”
Ama sonra düşündüm, belki de tam olarak bu yüzden konuşmalıyız. Çünkü bazı hayvanlar sadece doğanın değil, bizim gündelik dikkatsizliğimizin de kenarında yaşıyor.
Ve evet, bu yazı biraz bilim, biraz İzmir sokakları, biraz da kendi kafasında fazla düşünen bir gencin iç monoloğu.
Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? (Ama sıkıcı listeler değil, gerçek hayat bağlantılarıyla)
Sevgili Yahu ziyaretçileri, bugün “Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir” konusunda bilinmesi gerekenleri ele alıyoruz.
Şimdi klasik bir liste yapabilirim ama dürüst olalım, kimse “madde madde zooloji raporu” okumak istemiyor. O yüzden ben bunu biraz farklı anlatacağım.
Her hayvanı, İzmir’deki bir durumla, bir arkadaş grubuyla ya da günlük bir absürtlükle bağlayacağım.
Çünkü Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu sadece biyoloji değil, biraz da empati meselesi.
1. Vaquita (Küçük bir deniz hayaleti gibi)
Vaquita, dünyanın en nadir deniz memelilerinden biri. O kadar az kaldılar ki, sanki “grup sohbetinden yanlışlıkla çıkmış ama geri dönemeyen arkadaş” gibiler.
Bunu ilk öğrendiğimde içimden şu geçti:
“Bu hayvan WhatsApp grubunda 2 kişi kalmış gibi…”
İzmir’de Alsancak’ta yürürken kalabalığa bakıyorum. İnsan çok. Ama vaquita’nın dünyasında tam tersi: sessizlik fazla, yaşam az.
İç ses:
“Ben bile bazen 3 gün mesaj atmayan arkadaş gibi hissediyorum ama bu başka seviye…”
Ve işte burada Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu bir anda ciddileşiyor. Çünkü bu sadece bir tür değil, bir ekosistemin sessiz çığlığı.
2. Amur Leoparı (Drama seviyesi yüksek birey)
Amur leoparı dünyanın en nadir büyük kedilerinden biri. Zarif, güçlü ama yalnız.
Bunu İzmir’deki “cool ama kimseye yazmayan arkadaş”a benzetiyorum.
Hani vardır ya:
Mesaj atmaz
Story atmaz
Ama herkes “çok havalı” der
İşte Amur leoparı tam olarak bu vibe.
Bir gün arkadaşım dedi ki:
“Bu hayvanlar neden bu kadar az?”
Ben de dedim:
“Biz bile bazen plan yapmayı unutuyoruz, doğa mı düzenli olacak?”
İç ses:
“Tamam bu benzetme biraz fazla ileri gitti ama duyguyu anlatıyor.”
Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu burada biraz daha derinleşiyor çünkü mesele sadece sayı değil, yaşam alanı kaybı.
3. Javan Gergedanı (Dünyanın en içine kapanık karakteri)
Javan gergedanı o kadar nadir ki, sanki “toplantıya gelmeyen ama hala mail listesinde duran kişi” gibi.
Kendisi Endonezya’da çok küçük bir alanda yaşıyor.
İç sesim:
“Bu hayvanı bulmak, İzmir’de uygun fiyatlı kiralık ev bulmaktan daha zor olabilir.”
Bir arkadaş ortamında bunu anlatıyorum:
— “Gergedanlar azaldı biliyor musun?”
— “Hangisi, PUBG’deki mi?”
— “Hayır ya gerçek gergedan…”
— “Hee tamam…”
Ve o an anlıyorum ki Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu bazen sadece bilgi değil, farkındalık meselesi.
4. Sumatra Orangutanı (Hayatın düşünceli filozofu)
Bu hayvanı her düşündüğümde aklıma İzmir’de sahilde oturup denizi izleyen ama kafasında 1000 düşünce olan insanlar geliyor.
Sumatra orangutanı da öyle:
Sessiz
Derin
Ormanı düşünen biri gibi
Bir gün Kordon’da otururken düşündüm:
“Bu orangutanla aynı kafadayız ama o en azından ormanını kaybediyor, ben sadece otobüsü kaçırıyorum…”
İç ses:
“Bunu yazma, fazla dramatik.”
Ama yazdım.
Çünkü Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu bazen kendi içimizle de yüzleşme sebebi oluyor.
5. Kakapo (Uçamayan ama hayat dolu kuş)
Kakapo Yeni Zelanda’da yaşayan, uçamayan ama inanılmaz sempatik bir kuş.
Bunu direkt arkadaş grubuna benzetiyorum:
“Herkes dışarı çıkıyor ama o evde kalıp oyun oynuyor.”
İzmir’de yaz akşamı:
— “Hadi dışarı çıkalım”
— “Yok ben evdeyim”
İşte kakapo.
İç ses:
“Bu kuşu çok sevdim çünkü aşırı dürüst.”
Ama sorun şu ki sayıları çok az.
Ve yine Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu, eğlenceli bir detaydan ciddi bir gerçeğe dönüşüyor.
6. Aksolotl (Sonsuza kadar genç kalmaya çalışan ama doğa izin vermeyen karakter)
Aksolotl o kadar ilginç ki, sanki “yaşlanmayı reddeden ama hayat şartlarına yenilen biri” gibi.
İzmir’de bir arkadaşım var:
“Ben 25 yaşında kaldım.”
Hayır abi, sadece ruhun öyle.
Aksolotl da böyle.
Ama doğal yaşamda ciddi tehdit altında.
İç ses:
“Bu hayvanın Instagram estetiği çok iyi olurdu.”
Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu burada biraz daha modern bir anlam kazanıyor: doğanın estetik ama kırılgan yüzü.
7. Sumatran Kaplanı (Son görülen ‘story’ gibi)
Sumatran kaplanı çok nadir.
Bunu şöyle düşün:
Bir arkadaşın story atmış ama 24 saat dolmadan silinmiş, sen de kaçırmışsın.
İşte bu kaplan biraz öyle.
İç ses:
“Ben zaten bildirimleri kaçırıyorum, kaplanı nasıl yakalayayım?”
Ama ciddi tarafı şu: yaşam alanı kaybı onları yok ediyor.
Ve Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusu burada ekolojik bir alarm gibi çalıyor.
Günlük hayatla bağlantı: Biz neredeyiz bu hikâyede?
Bazen İzmir’de sahilde yürürken şunu düşünüyorum:
“Ben bu kadar teknoloji, kahve, sosyal medya arasında yaşarken doğada neler oluyor?”
Telefonum cebimde, kafam dolu, ama dış dünyada bazı türler sessizce azalıyor.
Arkadaş grubunda bile şöyle diyaloglar oluyor:
— “Neden bu kadar ciddi oldun?”
— “Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir diye düşündüm.”
— “Abi biz de tükeniyoruz zaten, maaşla…”
Gülüşüyoruz ama içinde bir gerçek var.
Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? Aslında sorunun asıl anlamı
Bu soru sadece bir liste istemiyor.
Bu soru şunu soruyor:
“Biz neyi kaybediyoruz ve farkında mıyız?”
İzmir’de deniz kenarında otururken bile bunu hissediyorum. Dalga sesi var, martılar var, insanlar var… ama bazı türler artık yok.
İç ses:
“Belki de mesele sadece hayvanlar değil, dikkatimiz de tükeniyor.”
İroni: Çok şey biliyoruz ama az hissediyoruz
Bugün herkes her şeyi biliyor:
Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir?
Hangi tür kaç kaldı?
Nerede yaşıyorlar?
Ama bir şey eksik:
Hissetmek.
Bir gün Kordon’da otururken biri dedi ki:
“Bunları bilmek neyi değiştiriyor?”
Ben de dedim:
“Belki hiçbir şeyi. Ama en azından tamamen kopmuyoruz.”
İç ses:
“Bu cevap biraz fazla felsefi oldu ama bırak kalsın.”
Son düşünce akışı: Biraz gülüp biraz düşünmek
Bu yazıyı yazarken fark ettim ki nesli tükenen şeyler sadece hayvanlar değil.
Bazı türler yok oluyor
Bazı yaşam alanları daralıyor
Bazı insanlar daha az bakıyor etrafına
Ama yine de umut var.
Çünkü Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir? sorusunu soran biri varsa, hâlâ bir şeyler tamamen bitmemiş demektir.
İzmir’de akşam rüzgârı eserken içimden şu geçiyor:
“Belki dünyayı tek başımıza kurtaramayız ama en azından fark edebiliriz.”
Ve bazen bu bile yeter.
Yahu ekibi olarak “Nesli tükenmekte hayvanlar nelerdir” konusunu sizlerle paylaşmaktan mutluluk duyduk. Sağlıklı ve mutlu günler!
Sitemizden Önerilen: Türkiye'deki önemli tarihi eserler nelerdir ?