Kategori: Makaleler

Eşini Dövmenin Cezası Ne Kadar? İstanbul’da bir akşam, iş yerinden çıkıp evime doğru yürürken, yolda dikkatimi çeken bir manzara oldu: Bir çift, yüksek sesle tartışıyordu. Kadın, sesini iyice yükseltmiş, adam ise gözleriyle sanki duymuyormuş gibi sessizce bakıyordu. Sonra, kadının yavaşça geri çekildiğini ve adamın ona biraz daha yaklaştığını fark ettim. Bir an durakladım, biraz ürperdim, ne olacağı hakkında hiçbir fikrim yoktu ama bir şeyin ters gittiği belliydi. O an aklıma takıldı; “Eşini dövmenin cezası ne kadar?” diye düşündüm. Ve sonra bu konuya biraz daha derinlemesine bakmaya karar verdim. Çünkü bu konu sadece bir kavga meselesi değil, bir toplum meselesi. İşte…

Florya Akvaryum Belediyenin Mi? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Düşünceler Siyaset, toplumsal düzenin şekillendiği, güç ilişkilerinin belirginleştiği ve her bireyin yaşamını etkileyen kararların alındığı bir alandır. Toplumların yönetilme biçimleri, güçlerin nasıl dağıldığı, kimlerin söz sahibi olduğu ve kimlerin dışlandığı gibi sorular üzerinden şekillenir. Bir siyaset bilimci olarak, toplumsal düzende nelerin belirlendiğini, kurumların işleyişini ve bireylerin bu yapılar içindeki rollerini düşündüğümde, her bir kararın toplumsal sonuçlar doğurduğunu fark ediyorum. Bu yazıda, Florya Akvaryumu’nun belediyeye ait olup olmadığını sorgularken, aynı zamanda iktidar, kurumlar, ideoloji ve vatandaşlık bağlamında derinlemesine bir analiz yapacağız. Florya Akvaryumu ve İktidar: Belediye…

Fizikokimyasal Özellikler ve Ekonomik Perspektif: Kıt Kaynaklar ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomiye dair temel bir soru, sürekli olarak kaynakların kıtlığıyla yüzleşen toplumların nasıl verimli kararlar alabileceğidir. Bu noktada, her seçim bir fırsat maliyeti taşır; yani bir kaynağın bir kullanım şekline ayrılması, onu başka bir amaç için kullanma imkânını kaybetmek demektir. Ancak, ekonomik kararları yalnızca matematiksel formüllerle değil, aynı zamanda fizikokimyasal özelliklerin toplum üzerindeki etkilerini de göz önünde bulundurarak analiz etmek, ekonomiyi daha derinlemesine anlamamıza olanak tanır. Fizikokimyasal özellikler, maddelerin kimyasal ve fiziksel niteliklerini belirleyen, bu maddelerin davranışlarını anlamamıza yardımcı olan temel faktörlerdir. Ancak bu kavramı sadece bilimsel bir çerçevede ele almak…

Bitki Hücresinde Kloroplast Var mı? (Ve Bunu Öğrenmek İçin Başka Nelerden Vazgeçtim) Herkese merhaba! Bugün, akşamları dizileri izlerken düşünmeye başladığım o derin sorudan bahsedeceğiz: Bitki hücresinde kloroplast var mı? Evet, yanlış duymadınız. Bu soru da, bir kahve içtikten sonra beynimde takılı kalıp, “Acaba bu kadar saçma bir soru sorarak, günümü nasıl geçirebilirim?” diye düşünmeye başladığım anlardan biriyle ilgili. Hani bazen gerçekten derin düşüncelere dalarsınız ya, işte o anlardan biri. Ama durun, yazının içine dalmadan önce şöyle bir şey söylemeliyim: Benim gibi her şeyi fazla düşünen birisi için, bu sorunun cevabını araştırırken öğrendiklerim beni hem şaşırttı hem de kendimi aptal gibi…

Birleşik Sözcüklerde Anlam Kayması Nedir? Son zamanlarda dilin nasıl evrildiğini düşünürken bir konu dikkatimi çekti: Birleşik sözcüklerde anlam kayması. Bu terim, kulağa biraz teknik gelebilir, ama aslında oldukça ilginç ve günlük hayatımızda sıkça karşılaştığımız bir durum. Özellikle Türkiye’de ve dünyada birleşik sözcüklerin kullanımındaki anlam kaymalarını incelediğimde, dilin zaman içinde nasıl değiştiğini görmek oldukça keyifliydi. Hadi gel, birlikte bakalım, birleşik sözcüklerde anlam kayması nedir ve bu durum farklı kültürlerde nasıl gözlemleniyor? Birleşik Sözcüklerde Anlam Kayması Nedir? Birleşik sözcükler, iki ya da daha fazla kelimenin bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturmasıyla ortaya çıkar. Mesela, “gözlük” ya da “dondurma” gibi kelimeler birer…

Giriş: İnsan Olmanın Derin Sorusu Bir gün, basit bir soru sormakla başlayalım: “Gerçekten neyi biliyoruz?” Bu soru, bilgi ve gerçeklik üzerine her zaman konuşulmuş bir sorudur. Ancak, bazı kelimelerin derinliği zamanla kaybolur, dilin evrimiyle birlikte, eski anlamlar modern dünyada belirsizleşir. Bu yazının konusu da tam olarak böyle bir kelimenin etrafında şekillenecek: “ser”. Eski dilde kullanılan ve anlamı zamanla değişmiş bu kelime, yalnızca dilde değil, aynı zamanda insan düşüncesinin ve varoluşunun çeşitli katmanlarında da iz bırakmış bir kavramdır. Bundan çok daha derin bir soru gelir: Eğer anlamlar zamanla kaybolursa, o zaman insanın düşünme, bilme ve var olma biçimi de evrim geçirir…

Ders Koordinatörü Ne Demek? Kültürel Görelilik ve Eğitimde Kimlik İnşası Ders koordinatörü… Birçok kişinin tanımadığı, çoğunlukla eğitim kurumlarının karmaşık yapılarında yer alan bir rol. Ancak, bu basit görünen unvanın ardında pek çok kültürel, toplumsal ve ekonomik anlam yatıyor. Bugün, ders koordinatörlerinin görev tanımlarını ve bu unvanın farklı toplumlar ve eğitim sistemleri içinde nasıl şekillendiğini inceleyeceğiz. Ancak bu incelemeyi sadece modern eğitimdeki işlevsel rolüyle sınırlamamak, aynı zamanda bu figürün toplumların kimlik yapılarındaki yansımasını da anlamak istiyorum. Eğitim, her toplumda farklı şekilde işleyen, farklı anlamlar taşıyan ve bazen en temelde kültürel bir ritüel olarak kabul edilen bir süreçtir. Bu bağlamda, ders koordinatörleri…

Bisikletin Kaç Tekerleği Vardır? — Basit Bir Sorunun Tarihsel ve Mekanik Analizi Herhangi bir bisikletin kaç tekerleği olduğu sorusu, günlük hayatta hemen yanıtı verilebilecek kadar basit görünür; fakat bu soru, tarihten mekaniğe, sosyoteknik gelişimden kimlik ve tanıma kadar uzanan bir dizi tartışmayı da beraberinde getirir. Bu yazıda “bisiklet kaç tekerleklidir?” sorusuna odaklanırken, bu sorunun arkasındaki tarihsel dönüşümü, terminolojiyi ve çağdaş perspektifleri birlikte ele alacağız. Bisikletin Kökeni: İlk Tasarımlar ve “Çift Tekerlek” Kimliği Modern bisikletin atası olarak kabul edilen Karl von Drais’in 1817’de icat ettiği “drezin” ya da “laufmaschine” adlı araç, iki tekerlekliydi. Bu araç pedallı değildi; sürücü yerde yürüyerek aracı…

Bira Mayası Nasıl Tüketilmeli? Edebiyatın Sözleriyle Bir Yola Çıkış Kelimelerin Gücü ve Anlatıların Dönüştürücü Etkisi Bir edebiyatçı olarak, kelimelerin ve anlatıların gücüne olan inancım her geçen gün daha da derinleşiyor. Her bir kelime, bir evrenin kapısını aralar, her cümle bir yolculuğa davet eder. Edebiyat, sıradan bir olayı bile o kadar derinlemesine işleyebilir ki, her şey bambaşka bir anlam kazanır. Mesela, bira mayası… İlk bakışta sıradan bir bileşen gibi gözükebilir; fakat edebiyatın gücüyle bakıldığında, bir sürecin, bir yolculuğun ve bir dönüşümün simgesine dönüşebilir. İşte bu yazıda, bira mayasının nasıl tüketilmesi gerektiğini, farklı metinler, karakterler ve temalar üzerinden edebi bir perspektifle ele…

Çok Büyük Günah İşleyen Ne Yapmalı? Konya’nın sakin sokaklarında yürürken, kafamda sürekli bir tartışma dönüyor. Bir yandan insan olmamın getirdiği duygusal yükü hissediyorum, diğer yandan mühendislik eğitiminin bana kazandırdığı analitik bakış açısı devreye giriyor. Konu çok büyük bir günah işlemek olduğunda, ne yapılması gerektiği sorusu kafamda dönen en temel sorulardan biri. Bu yazıda, bu soruya farklı bakış açılarıyla yaklaşmaya çalışacağım. Çünkü bir yanda dini öğretiler var, diğer yanda insani duygular ve kişisel sorumluluk. Hadi bunları birlikte tartışalım. Dinî Yaklaşım: Tövbe Etmek ve Allah’a Sığınmak İçimdeki insan tarafı diyor ki: “Çok büyük günah işlediysen, en doğru şey tövbe etmek olmalı. Her…