Kategori: Makaleler

İsviçre Kanton Ne Demek? Erkeklerin Veriye, Kadınların Topluma Bakan Gözünden Bir Kavramın Anatomisi Bazı kelimeler vardır ki kulağa resmi, hatta biraz soğuk gelir ama içine daldığınızda toplumun nasıl işlediğini anlatan bir rehber gibidir. “Kanton” da onlardan biri. İsviçre denince akla gelen çikolata, saat veya Alp Dağları kadar dikkat çekici olmasa da, aslında ülkenin siyasi, idari ve kültürel yapısının bel kemiğidir. Peki “İsviçre kanton ne demek?” sorusunu yalnızca ansiklopedik bir tanım olarak mı ele alacağız? Yoksa farklı bakış açılarıyla, farklı anlam katmanlarını mı keşfedeceğiz? Kısa tanım: İsviçre’de “kanton”, federal devlet yapısının en temel birimi olan, anayasal yetkilere sahip özerk bölgelere verilen…

Çamurluk Boyatma Ne Kadar? Fiyatların Gizli Anatomisini Masaya Yatırıyoruz 🎯 Ben düz lafı severim: “Çamurluk boyatma ne kadar?” sorusuna tek cümlelik cevap yok. Çünkü bugün pek çok atölye, fiyatı yalnızca renge veya “panel sayısına” göre değil; kullanılan boya sisteminden, atölyenin ekipmanına, işçilik felsefesinden teslim süresine kadar onlarca değişkene göre belirliyor. İşte bu yazı, o karmaşayı kesip biçmeye, bazı can sıkıcı gerçekleri de konuşmaya geliyor. — Fiyat Neden Bu Kadar Değişiyor? “Panel Boya” Masalına Kısa Bir Eleştiri Sokakta sorduğunuzda size “panel başına şu kadar” denir. Kulağa net geliyor, değil mi? Oysa çamurluk söz konusu olduğunda “panel” aynı panel değildir: Plastik çamurluk…

Hermetik Görüş Nedir? Gücün Kapalı Bahçesinde Bir Siyaset Okuması Siyaset bilimi, görünürde kamusal olanın ardındaki gizli güç mekanizmalarını anlamaya çalışır. Ancak bazı dönemlerde, bu mekanizmalar öylesine içe kapanır ki, iktidar bir bilgelik değil, bir gizem haline gelir. İşte tam bu noktada Hermetik görüş devreye girer. Antik çağın felsefi-mistik mirası olan Hermetizm, modern siyasal düşünce içinde bilginin, iktidarın ve düzenin kapalı yapılar üzerinden nasıl üretildiğini anlamak için bir metafor haline gelmiştir. Bu yazı, Hermetik düşünceyi siyaset biliminin kavramlarıyla yorumlayarak, güç ilişkilerinin hem erkek egemen stratejik zihin hem de kadın merkezli katılımcı bilinç üzerinden nasıl şekillendiğini tartışacaktır. Hermetik Düşüncenin Siyasetle Buluştuğu Nokta…

Hemba Sistemi: Edebiyatın Dönüştürücü Gücü Bir Edebiyatçının Gözünden: Kelimeler ve Anlatılar Edebiyat, yalnızca kelimelerden oluşan bir yapı değil, aynı zamanda insan ruhunun derinliklerine nüfuz eden bir keşif yolculuğudur. Her kelime, yalnızca anlamını taşımakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal yapıları, kültürel normları ve bireysel kimlikleri şekillendiren bir güç taşır. Anlatılar, bu kelimelerin buluştuğu noktada, dünyayı dönüştüren bir etki yaratır. Edebiyatın gücü, karakterlerin içsel dünyaları ile toplumların dışsal yapıları arasındaki ince çizgide gizlidir. Hemba sistemi, bu anlamda, sadece bir toplumsal yapıyı değil, aynı zamanda bir edebi temayı da şekillendirir. Bugün, bu sistemi edebiyat perspektifinden ele alarak, dilin, anlatının ve karakterin iç içe geçtiği…

Sandalye Kaplama Fiyatı Ne Kadar? Farklı Yaklaşımları Masaya Yatıralım Not: Cinsiyete göre genelleme yapmak doğru değildir; bu yüzden bakış açılarını “veri odaklı” ve “insan/toplumsal etki odaklı” olarak ele alacağız. İkisi de herkes tarafından benimsenebilir. Hızlı Cevap (Özet): Sandalye kaplama fiyatı, genelde şu formülle belirlenir: Fiyat = (Kumaş metrajı × kumaşın metre fiyatı) + işçilik (saat × saatlik ücret) + sünger/dolgu + astar/aksesuar + nakliye/kurulum + işletme payı. Tekli projelerde maliyet artarken, adet çoğaldıkça birim maliyet düşebilir. Giriş: Aynı Sorunun Birden Fazla Cevabı Olabilir mi? “Sandalye kaplama fiyatı ne kadar?” sorusu, tek bir rakamdan fazlasını ister. Kimimiz sayılara sarılır, maliyet kalemlerini…

Niyet Etmeyi Unutursak Oruç Kabul Olur mu? İnanç, Niyet ve İnsan Hali Üzerine Bir Yolculuk “Sabah kalktım, sahuru da yaptım ama niyet etmeyi unuttum. Şimdi ne olacak? Orucum kabul olur mu?” – Bu soru, her Ramazan milyonlarca insanın aklını kurcalar. Belki sen de bir sabah uykulu hâlde su içip sahuru bitirdin ve sonra bu soruyla baş başa kaldın. Cevabı sadece fıkıh kitaplarında değil, insanın niyet denen o görünmez yolculuğunda gizli. — Giriş: Niyet, İbadetin Kalbidir İslam’da niyet, ibadetin ruhudur. Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in “Ameller niyetlere göredir” (Buhari, Müslim) hadisi, bu konudaki en temel ilkedir. Niyet olmadan yapılan bir ibadet, bir anlamda…

Güneş Sistemi Neye Denir? Psikolojik Bir Evrenin İçine Bakış Bir psikolog olarak, bazen gökyüzüne baktığımda insan zihnini hatırlarım. Kaotik ama düzenli, karmaşık ama anlamlı bir sistem… Güneş Sistemi de böyledir aslında: bir merkez, çevresinde dönen unsurlar, aralarındaki görünmez çekim ve hassas bir denge. Güneş Sistemi neye denir? sorusu, yalnızca bir astronomik tanımı değil, aynı zamanda insanın iç dünyasına dair bir metaforu da içinde barındırır. Çünkü her insan, kendi zihninde bir güneş sistemi taşır — bir merkez, bir yörünge, bir denge arayışı. Bilişsel Psikoloji: Zihinsel Evrenin Çekim Gücü Güneş Sistemi, Güneş’in çekim gücüyle bir arada duran gezegenler topluluğudur. Bilişsel psikoloji açısından…

Güneş Kremi Beyazlatır mı? Bir Tarihçinin Işığında Güzellik, Güç ve Ten Rengi Üzerine Bir tarihçi olarak geçmişe baktığımda, insanların yalnızca yüzlerini değil, kimliklerini de korumaya çalıştıklarını görürüm. Güneş kremi bugün raflarda “koruyucu” bir ürün olarak yer alırken, tarih boyunca güneşle ve ten rengiyle kurduğumuz ilişkinin derin izlerini taşır. Peki, güneş kremi beyazlatır mı? Bu sorunun cevabı, yalnızca bir kimyasal tepkimede değil, aynı zamanda bir medeniyet hikâyesinde gizlidir. Antik Çağlardan Modern Zamanlara: Beyaz Tenin Gücü Antik Mısır’da asiller, tenlerini açık tutmak için kurşun bazlı merhemler kullanırlardı. Beyazlık, o dönemde sınıfsal bir simgeydi; dışarıda çalışan köleler bronzlaşırken, soyluların teni güneşten korunurdu. Roma…

Geçerlilik ve Güvenilirlik Çalışması Nedir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Güç, Bilgi ve Gerçeklik Arasında: Bir Siyaset Bilimcinin Gözünden Siyaset, çoğu zaman güç sahiplerinin kurduğu bir gerçeklik oyunudur. Ancak her gerçeklik iddiası, kendi geçerlilik sınırlarını ve güvenilirlik ölçütlerini beraberinde getirir. Bir siyaset bilimci için “geçerlilik” yalnızca bir araştırma terimi değil; aynı zamanda iktidarın doğruluk iddiasının dayandığı zemindir. “Güvenilirlik” ise o zeminin ne kadar sarsılmadan ayakta kalabildiğini belirler. Peki, geçerlilik ve güvenilirlik yalnızca akademik kavramlar mıdır, yoksa iktidarın ideolojik meşruiyetini test eden politik araçlar mı? Geçerlilik: İktidarın Meşruiyet Testi Siyaset bilimi terminolojisinde geçerlilik, bir kavramın ya da ölçümün gerçeği ne kadar…

İnsanın Kutsal ve Yasak Arasındaki Dansı: Bütün Günahlar Antropolojik Bir Bakışla Bir antropolog olarak her kültürün “günah” dediği şeyin, aslında o toplumun kutsal düzenini koruma çabası olduğunu görürüm. Her toplumun bir “yapılmaması gerekenler listesi” vardır; kiminde bunlar dini kurallarla, kiminde ise toplumsal sembollerle ifade edilir. Günah, bu anlamda yalnızca ahlaki bir ihlal değil, aynı zamanda kültürel bir sınır çizgisidir. Peki, bütün günahlar nelerdir ve insanlık tarihinin farklı coğrafyalarında bu kavram nasıl şekillenmiştir? 1. Günahın Antropolojik Tanımı Antropolojiye göre günah, sadece bireysel bir davranış değil, topluluğun bütünlüğünü tehdit eden bir eylemdir. Durkheim’ın toplumsal bütünlük teorisine göre, her toplum “normatif düzen” kurar…